Wydawnictwo – Instytut Ekspertyz Sądowych

Nauka wobec przestępczości. Księga ku czci Profesora Tadeusza Hanauska

Wrzesień 18th, 2012 Posted in Zagadnienia Prawne | Komentowanie nie jest możliwe
Nauka wobec przestępczości. Księga ku czci Profesora Tadeusza Hanauska2001, s. 253
ISBN 83-87425-60-5

 

NAKŁAD WYCZERPANY

Spis treści
Wykaz dokonań naukowych Profesora Tadeusza Hanauska VII
Andrzej Szwarc, Zamiast wstępu 3
Jan Woleński, Siedem złotych pytań w świetle filozofii nauki 9
Mirosław Owoc, Myśl jest bronią 16
Jan Musil, Česká a polská kriminalistika – historické kontakty 24
Brunon Hołyst, Osiągnięcia techniki kryminalistycznej u progu XXI wieku 35
Mieczyslaw Goc, Perspektywy rozwoju technicznych badari kryminalistycznych 48
Hubert Kołecki, Dowód identycznosci nie jest dowodem aktywności 61
Jan Jarosz, Ekspertyza ogólnokryminalistyczna? 69
Karol Sławik, Taktyka wykrywania w pracach Profesora Tadeusza Hanauska 81
Kazimiera Juszka, Wersja nieprawdopodobna 87
Mariusz Kulicki, Wybrane kryminalistyczne problemy współczesnej broni strzeleckiej 91
Tadeusz Widła, Ekspertyza pismoznawcza jako dowód naukowy 99
Anna Koziczak, Nauka w badaniach dokumentów 106
Antoni Feluś, Pobranie materiału porównawczego do ekspertyzy pisma ręcznego 112
Stanisław Pikulski, Wybrane zagadnienia z problematyki badan dokumentów w swietle, praktyki laboratoriów kryminalistycznych policji120
Jan Widacki, Badania poligraficzne w ocenie osoby badanej. Przyczynek do dyskusji na temat dopuszczalnosci stosowaniu poligrafu w polskim procesie karnym 127
Józef Wójcikiewicz, Okazanie osoby: pół wieku pózniej 133
Krzysztof Krajewski, Kryminologia a kryminalistyka 146
Andrzej Gaberle, Kryminologia wobec przestępczosci 155
Janina Blachut, Płeć a przestępczość 162
Stanisław Waltoś, O związku prawa karnego procesowego z kryminalistyką 172
Marianna Korcyl-Wolska, Przesłuchanie nieletniego przez policję na podstawie ustawy z 26 pazdziernika 1982 r. de lege lata i de legeferenda 180
Tadeusz Tomaszewski, Przesłuchanie podejrzanego w procesie amerykańskim: stare wytyczne na nowy wiek 194
Romuald Kmiecik, Procesowe aspekty zabezpieczania i utrwalania przydatnych dowodowo śladów kryminalistycznych 205
Zbigniew Hołda, Zatrzymanie penitencjarne (wybrane zagadnienia) 213
Maria Szewczyk, Prawno-karne środki zwalczające przestępczość zorganizowaną (zagadnienia wybrane) 225
Wincenty Bednarek, Jarosław Dobkowski, Zbigniew Kopacz, Z problematyki degresji karania w prawie karnym skarbowym 239
O Autorach 251
Zamówienia na książkę należy przesłać na adres:

Sekcja Organizacji i Informacji Naukowej IES
ul. Westerplatte 9, 31-033 Kraków

faks: 12 422-38-50

e-mail: wydawnictwo@ies.krakow.pl

Iure et Facto

Wrzesień 17th, 2012 Posted in Zagadnienia Prawne | Komentowanie nie jest możliwe
Józef Wójcikiewicz (red.)
Iure et Facto

2006, s. 403
ISBN 83-87425-62-1

Cena: 47,25 zł (+ koszty wysyłki)

Imponująca jest twórczość dra Józefa Gurgula. Nie można nie zauważyć, iż wszystkie siedem monografii, których autorem lub współautorem jest Jubilat, dotyczy zabójstw. Zanim zajmiemy się próbą odpowiedzi na tytułowe pytanie, wydaje się więc celowe przeanalizować, tym razem z estetycznego punktu widzenia, ów przedmiot wieloletnich fascynacji i dociekań Prokuratora – ZABÓJSTWO.
Znakomity eseista francuski Roger Caillois pisał (w odniesieniu do powieści kryminalnej): „Otóż nie wydaje się, by publiczność chętnie godziła się poświęcać czas i uwagę złodziejom, oszustom czy podpalaczom. Żąda mordercy, winnego, który zabił i ryzykuje karę główną. Jeśli nie ma śmierci człowieka we wstępie i jeżeli kat nie czeka na zbrodniarza w zakończeniu, doskonale przeprowadzony wywód nie zapobiegnie rozczarowaniu najbardziej abstrakcyjnego umysłu. Czytelnik będzie się złościł, że zaprzątano go głupstwami. Potrzeba mu prawdziwego dramatu, bezlitosnego pojedynku między przeciwnikami gotowymi – i zmuszonymi – do użycia ostatecznych środków. Cień śmierci musi padać na chłodne zawiłości logiki”.
A jak zauważa inny, dziewiętnastowieczny angielski eseista Thomas de Quincey, „ludzie zaczynają dostrzegać, że wyrafinowane morderstwo pod względem kompozycji potrzebuje czegoś więcej niż tylko dwóch durni: zabijającego i zabijanego, a także noża, sakiewki oraz ciemnego zaułka”. Stoi on na stanowisku, że ofiara pięknego morderstwa powinna być dobrym człowiekiem, niepełniącym funkcji publicznej. Musi być dobrego zdrowia, co wyklucza wszystkich krawców w wieku powyżej 25 lat. Jeśli chodzi o czas i miejsce, morderstwo musi być popełnione w nocy i na osobności. „Najwspanialszymi i najpełniejszymi w swej doskonałości” morderstwami, jakie kiedykolwiek popełniono, są dla de Quincey’a te dokonane w 1812 roku, w Londynie, przez niejakiego Williamsa, który w odstępie dwunastu dni wymordował dwie rodziny, w sumie siedem osób, za pomocą ciesielskiego młota i noża, najpierw ogłuszając swe ofiary, a potem podrzynając im gardło.
George Orwell, ubolewając przed sześćdziesięcioma laty nad „upadkiem angielskiego morderstwa”, którego okres świetności uosabiali według niego m.in. Jack the Ripper i dr Crippen, stworzył taki oto model doskonałego, w sensie estetycznym, morderstwa: sprawcą powinien być dentysta albo adwokat mieszkający na przedmieściu, ale nie w willi (aby sąsiedzi mogli usłyszeć podejrzane odgłosy). Powinno nim powodować uczucie do sekretarki albo żony rywala, a decyzja o zabiciu własnej małżonki, powzięta po długiej i wyczerpującej walce z sumieniem, powinna być precyzyjnie obmyślona i zrealizowana oczywiście za pomocą trucizny. Popełnienie morderstwa winno się wydawać takiemu sprawcy mniej kompromitujące i szkodliwe dla kariery niż odkrycie zdrady małżeńskiej. Być może niektóre współczesne przypadki morderstw w Wielkiej Brytanii zadowoliłyby jednak gust Orwella, jak choćby sprawa małżeństwa Westów oskarżonych o zamordowanie na tle seksualnym kilkunastu młodych kobiet. Jak bowiem mawiał książę François de La Rochefoucauld, „są zbrodnie, które stają się niewinne, a nawet zaszczytne przez swój blask, liczbę i śmiałość”. W opinii słynnego kompozytora Karla-Heinza Stockhausena za takie poczytać należy ataki terrorystów na World Trade Center w Nowym Jorku 11 września 2001 roku: „Według mnie to, co się stało tam, w Ameryce, to największe dzieło sztuki, jakie kiedykolwiek istniało”.
Wydaje się wszakże, iż to nie zabójstwa, nie akty terrorystyczne, ale właśnie owe z pozoru „nieatrakcyjne” kradzieże, oszustwa czy podpalenia mogą wywołać w nas estetyczne doznania w zależności od modus operandi sprawcy.
Któż jak nie dr Józef Gurgul, który w trakcie swej pracy naukowej przebadał setki spraw o zabójstwo, poznając z autopsji również tysiące innych, jest najbardziej predestynowany do wyrażenia opinii w tej kwestii? Czy i na ile słynne sprawy Marchwickiego oraz Ślezki vel Bielaja, w których grał jedną z głównych ról, jednocześnie reżyserując przebieg postępowania przygotowawczego, mogą być oceniane także w kategoriach estetycznych?
Nie ulega wątpliwości, że również praca prokuratora może być przedmiotem takiej oceny. Jubilat także zdaje się dostrzegać te estetyczne aspekty, gdy pisze, że śledztwo jest „sztuką przeznaczenia wszystkiemu właściwego miejsca. Dobremu i złemu, pięknemu i brzydkiemu, które przenikają proces karny”. Jego cel – „wyjaśnienie zawsze wieloznacznej rzeczywistości i ustalenie prawdy” – jest osiągalny zwłaszcza wtedy, gdy „prokurator nie oskarża na oślep, adwokat nie broni per fas et nefas, a sąd waży wszystkie racje. Temu trio przypada obowiązek i zarazem przywilej niezmordowanego preferowania prawdy, dobra i piękna”.
„W prezentacji zdarzenia zawarte są wielorakie oceny z najrozmaitszych punktów widzenia. Np. zbrodnia, która przecież nie ma w sobie nic estetycznego, gdy jest się jej świadkiem w rzeczywistości (…) – w przedstawieniu literackim nabiera owych wartości – zostaje wpleciona w nowy kształt dzięki ujęciu jej jako ogniwa w skomplikowanym procesie, dzięki zaprezentowaniu jej wraz z ocenami (…). Innymi słowy, zbrodnia zostaje zaprezentowana w innej strukturze niż wtedy, gdy ma miejsce w rzeczywistości: nie jako «mord», «okrucieństwo», «zaprzeczenie praw ludzkich», lecz jako zagadka, zbieg okoliczności, jako kara, zemsta, zakończenie procesu poszukiwań albo też jego początek, jako punkt kulminacyjny innych procesów czy zdarzeń, jako konsekwencja tego wszystkiego, co działo się przedtem itp. Zdarzenia wstrząsające i okrutne budzą pytanie: w jaki sposób mogło się to stać? jak do tego doszło? jak to było możliwe? Pytania te stawia detektyw, inspektor policji, [prokurator – przyp. J. W.], sędzia, lecz stawia je również artysta”. „Wszak nie gotowe odpowiedzi, lecz znaki zapytania rodzą twórczy ferment w umyśle prowadzącego sprawę, najpewniej pozwalający rozpraszać niejasności” .
Wartości estetyczne prezentowane przez owe zdarzenia zależą od sytuacji perceptora i jego postawy wobec zdarzenia. Można wyróżnić trzy takie sytuacje: uwikłanie w zdarzenie, strukturowanie zdarzeń i rekonstruowanie procesów [6]. W opinii Marii Gołaszewskiej właśnie procesy sądowe dostarczają najwyrazistszych przykładów estetyzacji zdarzeń. Spośród profesji związanych z wymiarem sprawiedliwości, zawód prokuratora wyróżnia się tu szczególnie, albowiem w zasadzie jedynie prokurator występuje w procesie w podwójnej roli: jako porządkujący i rekonstruujący procesy w postępowaniu przygotowawczym oraz jako aktor, a czasem także reżyser, w postępowaniu jurysdykcyjnym. Niestety, nie zawsze jest to ta sama osoba…
Działalność prokuratora, a zwłaszcza budowanie przezeń wersji śledczych, można także analizować w świetle estetyki możliwości.
Rekonstruowanie procesów to według Marii Gołaszewskiej na przykład „typowa czynność detektywa, który mając dane zdarzenie takie jak przestępstwo, zbrodnia, rabunek – wykrywa fakty i zdarzenia wcześniejsze i na tej podstawie układa sobie pewien cykl zdarzeń logicznie powiązanych (co prowadzi do wykrycia ostatecznie sprawcy, motywów itp.). Wyjaśnienie zagadki, odkrycie tajemnicy, dostarczenie powiązań wcale nie oczywistych – oto elementy, które mogą mieć walor estetyczny w tego rodzaju ujmowaniu zdarzeń, gdzie współdziała z tym co dane, to, co domniemane, co musimy dopiero odtworzyć”.
Niezwykle wysoką rangę nadaje takiemu detektywowi Karol Irzykowski: „Detektyw jest nowoczesnym rycerzem – w tym wyższy od rycerzy dawnych, że walczy nie tylko odwagą i siłą, lecz i rozumem, i że przeciwnikiem jego jest nie tyle człowiek w otwartym boju, ile tajemnica ukryta w świecie materii, której to tajemnicy on powoli staje się panem. O jedno piętro etyczne wyżej, o jeden horyzont umysłowy szerzej, a detektyw może się stać myślicielem i działaczem”.
Analogicznie zdaje się postrzegać zawód prokuratora dr Józef Gurgul, gdy pisze: „Praca koncepcyjna prokuratora oprócz elementów „zwyczajnej” pracy powinna zawierać cechy autentycznej twórczości”.
Przewód sądowy dostarcza nowych aspektów pracy prokuratora. Chodzi oczywiście o rozprawę odbywającą się na oczach publiczności zgromadzonej w sali rozpraw, gdzie prokurator gra jedną z głównych ról. Ewidentne jest tu podobieństwo do teatru, z tą tylko różnicą, że trup, narzędzie zbrodni i oskarżony, są jak najbardziej prawdziwi. Mamy tu i kostiumy (togi, peruki, birety, łańcuchy), i rekwizyty (dowody rzeczowe). Obserwujemy zwartą, uporządkowaną przez przepisy procedury, strukturę i akcję. Czasami nawet jesteśmy świadkami popisów oratorskich oskarżyciela i obrońcy. Wszystko to sprawia, że przewód sądowy jest z definicji „estetyczny” i zapewne dlatego dość często bywa tematem filmów. Wystarczy tu przypomnieć choćby przedwojenny film pt. „Prokurator Alicja Horn”, słynny film Sydneya Lumeta „Dwunastu gniewnych ludzi” czy emitowany przed kilkoma laty w telewizji serial „Gliniarz i prokurator”.
Czasem jednak ulega zatarciu granica pomiędzy rzeczywistością a sztuką i wówczas „sprawiedliwość staje się rozrywką”. Przykładem może tu być słynny proces O. J. Simpsona przed 11 laty. O zabójstwo byłej żony i jej przyjaciela oskarżono znanego aktora i futbolistę, a proces był w całości transmitowany przez telewizję. Simpson zagrał tam swoją życiową rolę, gdy na żądanie prokuratora Christophera Ardena przymierzał rękawiczki mordercy, robiąc wszystko, aby (skutecznie) przekonać przysięgłych, że są nań za ciasne. Oskarżony okazał się wówczas znacznie lepszym aktorem niż prokurator reżyserem!
Jakże trafne, w tym świetle, okazują się myśli Jubilata o idealnym prokuratorze: „Bezokoliczniki «odczuwać, chcieć i móc» precyzują przymioty prokuratora marzeń, niczyich racji nie broniącego, tylko prawdzie niestrudzenie służącego”  i jego aktywności i dociekliwości zwłaszcza w sprawach o zabójstwo, gdzie „nie ma i nie może być sytuacji, w której odczuwalibyśmy nadmiar dbałości, pomysłów, inicjatyw”. Trudno jednak oprzeć się refleksji, czy polski prokurator A.D. 2006 zna publikacje dra Józefa Gurgula oraz czy chce (i może) stosować w swojej pracy przemyślenia i rady Jubilata?
Zamówienia na książkę należy przesłać na adres:

Sekcja Organizacji i Informacji Naukowej IES
ul. Westerplatte 9, 31-033 Kraków

faks: 12 422-38-50

e-mail: wydawnictwo@ies.krakow.pl

Rozprawy z Jałowcowej Góry

Wrzesień 17th, 2012 Posted in Kryminalistyka, Zagadnienia Prawne | Komentowanie nie jest możliwe
Rozprawy z Jałowcowej Góry

2004, s. 256
ISBN 83-87425-27-3

Cena: 21 zł (+ koszty wysyłki)

W dniach 11–13 czerwca 2003 roku, w Dobczycach, odbył się III Zjazd Katedr Kryminalistyki, tym razem zorganizowany przez Katedrę Kryminalistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego, dla uczczenia 40 rocznicy jej powołania. Zjazd zgromadził ponad 60 uczestników; oprócz przedstawicieli większości katedr wzięli w nim udział również goście z Uniwersytetu Karola i Akademii Policyjnej z Pragi oraz Litewskiego Uniwersytetu Prawa z Wilna, a także, już tradycyjnie, reprezentanci innych polskich instytucji kryminalistycznych: Instytutu Ekspertyz Sądowych, Centralnego Laboratorium Kryminalistycznego Komendy Głównej Policji, Laboratorium Kryminalistycznego KWP w Krakowie, Wyższej Szkoły Policji w Szczytnie, Centrum Szkolenia Policji w Legionowie oraz Zakładu Kryminalistyki i Chemii Specjalnej Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Obecni byli także goście z Sądu Okręgowego, Prokuratury Apelacyjnej i krakowskiej palestry.
Konferencja odbywała się pod hasłem: “Jakość kryminalistyki polskiej u progu XXI wieku”. Problematyce jakości w kryminalistyce była też poświęcona jedna z 6 sesji; pozostałe to: “Sesja plenarna”, “Generalia”, “Edukacja kryminalistyczna”, “Jurysprudencja”, “Technika kryminalistyczna I”, “Technika kryminalistyczna II & Kazuistyka”. Wygłoszono 40 referatów.
Niniejszy tom zawiera większość przedstawionych lub nadesłanych prezentacji. Aczkolwiek jakość implicite zawiera się we wszelkich naszych kryminalistycznych poczynaniach, paradoksalnie, z punktu widzenia przewodniego tematu Zjazdu, tematyka ta jest prawie nieobecna w tej książce. Z tego też względu nosi ona inny, zgoła niekryminalistyczny tytuł, związany z urokliwym miejscem III Zjazdu.
Zamówienia na książkę należy przesłać na adres:

Sekcja Organizacji i Informacji Naukowej IES
ul. Westerplatte 9, 31-033 Kraków

faks: 12 422-38-50

e-mail: wydawnictwo@ies.krakow.pl

Opiniowanie psychiatryczne i psychologiczne w procesie karnym

Wrzesień 17th, 2012 Posted in Psychologia, Zagadnienia Prawne | Komentowanie nie jest możliwe
Lech K. Paprzycki
Opiniowanie psychiatryczne i psychologiczne w procesie karnym2009, s. 526
ISBN 83-87425-18-4Cena: 47,25 zł (+ koszty wysyłki)
Oddajemy do rąk Państwa nową książkę, która jest oryginalnym połączeniem dwóch publikacji wydanych przez Instytut, zatytułowanych: „Prawna problematyka opiniowania psychiatryczno-psychologicznego w postępowaniu karnym oraz w zakresie ochrony zdrowia psychicznego” i „Opiniowanie psychiatryczno-psychologiczne w procesie karnym. Orzecznictwo i piśmiennictwo”. Druga z nich to zbiór orzeczeń Sądu Najwyższego oraz sądów apelacyjnych, wydanych w sprawach karnych w okresie obowiązywania kodeksów postępowania karnego z lat 1928, 1969 oraz z 1997 roku, a dotyczących przede wszystkim dowodu z opinii psychiatrycznych i psychologicznych. Został on uzupełniony dla potrzeb niniejszej publikacji o najnowsze orzeczenia i, tak jak w poprzednich wydaniach, zawiera wykaz wszystkich, ułożonych chronologicznie orzeczeń z ich podziałem na wydane przez Sąd Najwyższy, Naczelny Sąd Administracyjny i sądy apelacyjne poszczególnych okręgów. Duża liczba zamieszczonych w tym opracowaniu orzeczeń oraz wielość poruszanych w nich problemów czyni go bez wątpienia szczególnie przydatnym dla osób zawodowo zajmujących się opiniowaniem sądowo-psychiatrycznym i sądowo-psychologicznym, a także dla prawników, zarówno praktyków wymiaru sprawiedliwości, jak i teoretyków, dla których judykatura jest źródłem cennych inspiracji.
Zasadniczą część książki stanowi jednak, przede wszystkim, wybór artykułów Lecha K. Paprzyckiego dotyczących różnorodnych aspektów opiniowania w kontekście stanu prawnego, który odnosi się do zdrowia psychicznego sprawców. Stanowią one przemyślany wybór z poprzedniej książki, a zaprezentowane w nowym kontekście pozwalają na całościowe spojrzenie na tytułowe zagadnienia opiniowania. Możliwość pogłębienia wszystkich poruszanych przez Autora problemów zapewnia obszerna bibliografia, która, ponownie wzbogacona, zawiera obecnie 610 pozycji. Wszystkie trzy części poprzedza natomiast przedmowa Józefa K. Gierowskiego szeroko prezentująca stan i aktualne problemy opiniowania psychiatryczno-psychologicznego, a także powstałe na tym tle kontrowersje oraz spory z punktu widzenia psychiatry i psychologa. Jej autor wskazuje również na złożoność relacji judykatury ze współczesną wiedzą medyczno-psychologiczną oraz zakres jej oddziaływania na poziom sądowej ekspertyzy psychiatryczno-psychologicznej.
Życzliwe przyjęcie poprzednich wydań obu książek pozwala wyrazić nadzieję, że i obecne, proponowane w nowej formule wydawniczej, znajdzie zainteresowanie wielu Czytelników.
Zamówienia na książkę należy przesłać na adres:

Sekcja Organizacji i Informacji Naukowej IES
ul. Westerplatte 9, 31-033 Kraków

faks: 12 422-38-50

e-mail: wydawnictwo@ies.krakow.pl

Nowe prawo o ruchu drogowym

Listopad 25th, 2010 Posted in Zagadnienia Prawne | Brak komentarzy »
Wojciech Kotowski
Nowe prawo o ruchu drogowym

2001, s. 207
ISBN 83-87425-85-0

NAKŁAD WYCZERPANY

Szczegóły … »

Dowód naukowy w procesie sądowym

Listopad 25th, 2010 Posted in Zagadnienia Prawne | Brak komentarzy »
Józef Wójcikiewicz
Dowód naukowy w procesie sądowym

2000, s.107
ISBN 83-87425-50-8

NAKŁAD WYCZERPANY

Szczegóły … »

Dowód z opinii biegłego w procesie karnym

Listopad 25th, 2010 Posted in Zagadnienia Prawne | Brak komentarzy »
Tadeusz Tomaszewski
Dowód z opinii biegłego w procesie karnym

1998, s.177
ISBN 83-87425-25-7

NAKŁAD WYCZERPANY

Szczegóły … »

Dowód z opinii biegłego w projekcie kodeksu postępowania karnego

Listopad 25th, 2010 Posted in Zagadnienia Prawne | Brak komentarzy »
Dowód z opinii biegłego w projekcie kodeksu postępowania karnego

1996, s. 62
ISBN 83-902564-6-0

NAKŁAD WYCZERPANY

Szczegóły … »